Bileşik Faiz ve Birikim Hesaplama
Başlangıç tutarınızı, her ay ekleyeceğiniz miktarı ve beklediğiniz yıllık getiriyi girin; birikiminizin yıllar içinde nasıl büyüdüğünü, ne kadarının getiriden geldiğini ve enflasyona göre bugünkü değerini görün.
Bileşik faiz nasıl hesaplanır? Bileşik faizde birikim, Anapara × (1 + dönemlik faiz)^dönem sayısı formülüyle bulunur; her dönemin faizi anaparaya eklenir ve sonraki dönemde o da faiz kazanır. Örneğin 100.000 TL yıllık %40 bileşik faizle 5 yılda 537.824 TL, 10 yılda 2.892.546,55 TL olur. Basit faizde aynı para 10 yılda yalnızca 500.000 TL'ye ulaşırdı.
Bileşik faiz nedir?
Bileşik faizde her dönemin sonunda kazanılan getiri anaparaya eklenir ve bir sonraki dönemin faizi bu büyümüş tutar üzerinden işler. Basit faizde ise faiz her zaman ilk yatırdığınız tutar üzerinden hesaplanır. Kısa vadede iki yöntem arasındaki fark küçük görünür; süre uzadıkça "faizin faizi" toplam birikimin en büyük kalemi hâline gelir. Bu sayfadaki bileşik faiz hesaplama aracı, tek seferlik yatırımı ve her ay eklediğiniz tutarları birlikte hesaba katar.
Bileşik faiz formülü
Formülde r yıllık nominal oranı, m bir yıldaki bileşik dönem sayısını (aylıkta 12, üç aylıkta 4, yıllıkta 1), t ise yıl cinsinden süreyi gösterir. Her ay düzenli ekleme yapıyorsanız bu tutarların gelecekteki değeri de birikime eklenir:
Burada i aylık efektif oran, n toplam ay sayısıdır. Hesaplayıcı, ek yatırımların her ayın sonunda yapıldığını varsayar.
Bileşik dönem sonucu nasıl değiştirir?
Aynı yıllık oran, faizin ne sıklıkla anaparaya eklendiğine göre farklı sonuç verir. 100.000 TL'yi yıllık %40 nominal oranla 5 yıl değerlendirdiğinizi düşünelim:
| Bileşik dönem | Efektif yıllık oran | 5 yıl sonraki tutar |
|---|---|---|
| Yıllık | %40,00 | 537.824,00 TL |
| Üç aylık | %46,41 | 672.749,99 TL |
| Aylık | %48,21 | 715.198,09 TL |
Aylık ile yıllık bileşik arasındaki 177 bin TL'yi aşan fark, yalnızca faizin daha sık işletilmesinden doğuyor. Farklı ürünleri karşılaştırırken bu yüzden ilan edilen orana değil, efektif yıllık orana bakmak gerekir.
72 kuralı: paranız kaç yılda ikiye katlanır?
Akılda tutması kolay bir kestirme: 72'yi yıllık getiri oranına bölün. %10 getiriyle paranız yaklaşık 7,2 yılda ikiye katlanır. Kural düşük oranlarda oldukça isabetlidir, oran yükseldikçe gerçek süreden sapar:
| Yıllık oran | 72 kuralı | Gerçek süre (yıllık bileşik) |
|---|---|---|
| %10 | 7,2 yıl | 7,27 yıl |
| %20 | 3,6 yıl | 3,80 yıl |
| %30 | 2,4 yıl | 2,64 yıl |
| %40 | 1,8 yıl | 2,06 yıl |
Gerçek süre ln 2 ÷ ln(1 + r) ile bulunur. Hesaplayıcı her iki değeri de sonuçlarda gösterir.
Örnek: düzenli yatırımda erken başlamanın etkisi
Enflasyondan arındırılmış yıllık %5 getiri elde eden ve her ay 1.000 TL kenara koyan iki kişiyi karşılaştıralım. Biri 30 yıl, diğeri 20 yıl biriktiriyor; ikisinde de getiri aylık olarak anaparaya ekleniyor:
- 30 yıl: toplam 360.000 TL yatırılır, birikim 832.258,64 TL olur.
- 20 yıl: toplam 240.000 TL yatırılır, birikim 411.033,67 TL olur.
İlk kişi yalnızca 120.000 TL fazla yatırdı ama 421.224,97 TL daha fazla birikime ulaştı. 30 yıllık birikimin 472.258,64 TL'si, yani yarıdan fazlası, getirinin yeniden getiri üretmesinden geliyor. Oran reel olduğu için bu rakamları bugünkü alım gücüyle okuyabilirsiniz.
Enflasyon ve reel değer
Yüksek enflasyon dönemlerinde nominal rakamlar insanı yanıltır. Enflasyon alanına bir oran yazdığınızda araç, dönem sonundaki birikimi bugünkü alım gücüne çevirir: Reel değer = Birikim ÷ (1 + enflasyon)t. Varsayılan değer, Ekim 2026 itibarıyla açıklanan son yıllık TÜFE olan %29,73'tür (Eylül 2026); kendi beklentinizi yazabilir ya da alanı boş bırakabilirsiniz.
Örneğin 100.000 TL başlangıç tutarı ve aylık 5.000 TL ekle, yıllık %40 aylık bileşik getiriyle 10 yılda 12.637.707,75 TL'ye ulaşılır. Enflasyon her yıl %29,73 olursa bu tutarın bugünkü karşılığı yaklaşık 935.975 TL'dir. Büyük görünen rakamın gerçek değerini bu satır gösterir.
Hesaplarken dikkat edilmesi gerekenler
- Net oranı kullanın: Mevduatta faizden stopaj kesilir, fonlarda yönetim ücreti alınır. Kesintiler sonrası oranı girmek sonucu gerçeğe yaklaştırır.
- Getiri sabit kalmaz: Araç tüm süre boyunca aynı oranı varsayar. Faizler ve piyasa getirileri yıldan yıla değişir; sonucu bir senaryo olarak okuyun.
- Efektif oranları karşılaştırın: Vadesi ve bileşik dönemi farklı ürünleri yan yana koyarken efektif yıllık getiriyi esas alın.
- Süre, tutardan güçlüdür: Küçük ama düzenli tutarlar uzun vadede büyük farka dönüşür. Başlamayı ertelemek, sonradan daha yüksek tutar yatırarak telafi edilmesi zor bir kayıptır.
Hesaplayıcı bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bileşik faiz nasıl hesaplanır?
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir?
Aylık bileşik mi yıllık bileşik mi daha kazançlı?
72 kuralı ne kadar doğru sonuç verir?
Hesaplamaya stopaj ve vergiler dahil mi?
Enflasyon alanı ne işe yarar?
Son güncelleme: · Hazırlayan ve kontrol eden: Hesapmatik Editör Ekibi · Hata veya öneri için bize yazın.