Yatırım Getirisi (ROI) Hesaplama

Yatırım getirisi (ROI) nedir?

ROI (Return on Investment), bir yatırımdan elde edilen net kazancın yatırılan tutara oranıdır. Hisse senedi, gayrimenkul, yeni bir makine ya da reklam kampanyası; parayı bir yere koyup karşılığında daha fazlasını beklediğiniz her durumda kullanılabilir ve "her 100 lira için ne kazandım?" sorusunu tek bir yüzdeyle cevaplar.

Ek gelirler, dönem boyunca elinize geçen temettü, kira veya faiz gibi nakit girişleridir. Masraflar ise alım-satım komisyonu, vergi, tapu harcı, bakım ve aidat gibi kalemleri kapsar. Bunları hesaba katmamak getiriyi olduğundan yüksek gösterir.

ROI ile CAGR arasındaki fark

ROI'nin zayıf noktası zamanı hesaba katmamasıdır. Bir yılda %50 kazandıran yatırımla beş yılda %50 kazandıran yatırımın ROI'si aynıdır, ama ikisi aynı başarıyı göstermez. Bu farkı görmek için yıllık bileşik büyüme oranı, yani CAGR (Compound Annual Growth Rate) kullanılır:

CAGR, yatırımın her yıl aynı oranda büyüdüğünü varsayarak yıllık ortalama getiriyi verir. Toplam getiriyi yıl sayısına bölmek (basit ortalama) ise bileşik etkiyi yok saydığı için yıllık performansı olduğundan yüksek gösterir:

Süreleri farklı yatırımları ya da bir yatırımı mevduat faizi gibi yıllık oranlarla karşılaştırırken CAGR'ı esas alın.

Örnek hesaplama

100.000 TL'lik bir yatırımın 2 yıl sonra 150.000 TL değere ulaştığını düşünelim. Net kâr 50.000 TL, ROI %50'dir. Yıllık bileşik getiri √1,5 − 1 = %22,47 olur; basit ortalama ise %25 gösterir.

Peki bu kazanç gerçek mi? Yıllık enflasyon iki yıl boyunca %29,73 olsaydı (Ekim 2026 itibarıyla açıklanan son yıllık TÜFE), 100.000 TL'nin alım gücünü korumak için 168.298,73 TL'ye ulaşmak gerekirdi. Reel yıllık getiri 1,2247 ÷ 1,2973 − 1 = -%5,59, iki yıllık reel getiri ise -%10,87'dir. Hesap %50 kâr gösterirken alım gücü azalmıştır. Hesaplayıcıdaki enflasyon alanını yatırım döneminin ortalamasına göre değiştirebilir ya da boş bırakabilirsiniz.

Ek gelirli ve masraflı bir örnek

3.000.000 TL'ye alınan bir daire 3 yıl kiraya verildikten sonra 4.500.000 TL'ye satılmış olsun. Bu sürede 360.000 TL kira alınmış, vergi, bakım ve satış işlemleri için 90.000 TL harcanmış. Toplam dönüş 4.770.000 TL, net kâr 1.770.000 TL'dir. ROI %59, yıllık bileşik getiri ise yaklaşık %16,72 olur.

Sonucu yorumlarken dikkat edilmesi gerekenler

• Alternatifle karşılaştırın: Pozitif bir ROI, aynı dönemde mevduatın ya da enflasyonun gerisinde kaldıysa fırsat maliyeti yüksek demektir.
• Tüm masrafları ekleyin: Komisyon, vergi, sigorta ve bakım gibi küçük görünen kalemler uzun vadede getirinin önemli bir kısmını götürür.
• Ara nakit akışlarına dikkat edin: Dönem içinde ek para yatırdıysanız ya da çektiyseniz basit ROI yanıltıcı olur; bu durumda iç verim oranı (IRR) gibi yöntemler daha doğru sonuç verir.
• Riski ayrıca değerlendirin: Aynı getiri çok farklı risk düzeylerinde elde edilebilir. ROI tek başına bir yatırımın ne kadar riskli olduğunu söylemez.
• Geçmiş getiri geleceği garanti etmez: Hesaplama, gerçekleşmiş ya da sizin varsaydığınız rakamlar üzerinden yapılır.

Bu yatırım getirisi hesaplama aracı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım danışmanlığı veya yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.